Kinderboekenweek

Van woensdag 7 tot en met zaterdag 17 oktober 2009 is de Kinderboekenweek, die dit jaar het thema  "Aan tafel! - eten en snoepen in kinderboeken" heeft.

Eten en snoepen is voor kinderen dagelijkse kost en ieder kind zal er dan ook een idee bij hebben en erover kunnen meepraten. Want wat is vies, wat is lekker? Voor veel schrijvers is eten, drinken en snoepen een onuitputtelijke bron voor allerlei smakelijke verhalen. Zo eet De Grote Vriendelijke Reus ‘snoskommers', smullen Hans en Grietje van al het lekkers op het huisje van de heks en worden volwassenen in Pluk van de Petteflet weer kind door het eten van ‘hasselbramenjam'. Bovendien zijn er diverse kinderkookboeken met de lekkerste recepten.

Op veel basisscholen en in bibliotheken zal aandacht worden besteed aan de kinderboekenweek, nu al de 'lekkerste kinderboekenweek ooit' genoemd! Voor ouders en gastouders wellicht ook het moment om met de kinderen op zoek te gaan (in kast, bibliotheek of winkel) naar een boek over eten.

Voorlezen is hartstikke leuk en tegelijkertijd een goede manier om de taalontwikkeling van je (gast-)kind te stimuleren. Uit onderzoek is gebleken dat kinderen uit gezinnen waarin veel wordt voorgelezen, taalvaardiger zijn dan kinderen waar dit niet gebeurt.

Om over na te denken...

• 4-jarige kinderen die veel voorgelezen worden, kennen gemiddeld 3.500 woorden...
• ... de woordenschat van 4-jarige kinderen die niet voorgelezen worden blijft soms steken op 1500 woorden;
• De woordenschat van een kleuter zegt al veel over het verloop van kennis op het gebied van taal en wereldoriëntatie!

Het belang van voorlezen

Het belang van voorlezen is al genoemd; het maakt kinderen taalvaardiger, maar dat is niet het enige...

Het prikkelt de fantasie; met name peuters zijn bezig met het ontwikkelen van de fantasie. Soms lijkt het wel alsof ze in een fantasiewereld wonen! Die ontwikkeling is erg belangrijk. Boeken zijn de ideale plaats waarin die fantasie geprikkeld wordt. Gekke dingen komen altijd tot een goed einde.

Het ontwikkelt het taalgevoel/vergroot de woordenschat; jonge baby's leren nieuwe woorden van simpele plaatjesboeken. Door het zien van het ding en het horen van het woord, leggen ze een verband. Als een kindje ouder is leert het ook nieuwe woorden door verbanden te leggen, bovendien kun je er samen over praten.

Het helpt bij het verwerken van gevoelens; het is voor een kind makkelijker om te praten over het verlegen olifantje, of Eefje die niet durft te gaan slapen, dan over zichzelf. Er zijn ook speciale themaboeken over bijvoorbeeld rouwverwerking, ziek zijn, geboorte zusje etc.

Het is een moment van rust/concentratie: kinderen willen de hele wereld ontdekken en zijn daardoor vaak met meerdere dingen tegelijk bezig. Voor boekjes lezen is concentratie nodig. Kinderen gaan vaak "op" in het boek. Als het zich concentreert heeft het geen tijd voor de andere dingen om zich heen en heeft het tijd om even bij te komen.

Het vergroot de wereldkennis: hiermee bedoelen wij niet de wereldencyclopedie, maar de gewone dingen om ons heen, zoals gaan logeren, naar de speeltuin, op vakantie, boodschappen doen etc.

Hoe kun je als (gast-)ouder succesvol voorlezen

 Zoek een toepasselijk boek: om kinderen te boeien is het belangrijk om boeken voor te lezen, die gaan over dingen die de kinderen meemaken. Houdt dus rekening met de leeftijd en beleefwereld van de kinderen.

Herhalen: is één van de belangrijkste handvaten bij de ontwikkeling van kleine kinderen. Hetzelfde boek een paar keer voorlezen geeft houvast en veiligheid. Bovendien leert en herkent het kind iedere keer iets meer. Laat het kind het eventueel aan een ander kind vertellen.

Neem de tijd: zorg dat je ontspannen bent; geef aandacht aan de kinderen.

Vast ritueel: jonge kinderen hebben behoefte aan houvast/regelmaat. Dit geldt ook voor een vaste voorleesplek en tijdstip. Bijv. voor het naar bed gaan, aan het begin van de middag etc.

Houdt contact met je kinderen: lezen is een actief proces (anders dan tv, dit is passief), probeer het kind bij het lezen te betrekken, laat het vragen stellen en dingen aanwijzen. Stel open vragen. Voorspel bijvoorbeeld samen hoe het boek zal verlopen.

Let op stem/mimiek: voorkom dat je monotoon voorleest; probeer ook je gezichtsuitdrukking te gebruiken. Je kunt met stem en/of gezichtsuitdrukking ook dingen vervormen.

Voorleesplek: zorg voor een rustige omgeving en zet de tv en/of radio uit. Ruim speelgoed dat in de buurt ligt op. Zorg dat het kind niet afgeleid is.

Vermijd moeilijke woorden niet: kinderen leren zelf de verbanden te leggen en dit vergroot zo hun woordenschat. Indien ze het niet begrijpen, kun je het altijd nog uitleggen. Spreektaal is vaak anders dan schrijftaal.

Boekentips

Hieronder volgen boekentips voor de verschillende leeftijden:

Baby, voorlezen kan vanaf 6 maanden; er is nog geen wisselwerking wat betreft taal, maar baby's slaan al wel dingen op. Je kunt beginnen met "voelboekjes".

Vanaf 1 jaar: is er echt wisselwerking op het gebied van taal. Je kunt aan bijvoorbeeld aan het kind vragen of het een "bal" wil aanwijzen door te vragen waar de bal is. Boekje met flapjes zijn erg leuk op deze leeftijd.

Vanaf 18 maanden kun je gaan vragen wat het voorwerp is. In dit geval wijs je bijvoorbeeld een bal aan en vraag je het kind om het voorwerp te benoemen.

Vanaf 2/3 jaar vinden kinderen het leuk om herkenbare situaties uit dagelijkse leven terug te zien zoals een kind dat in het boekje in bad gaat of in de speeltuin speelt.

Vanaf deze leeftijd krijg je meer interactie (= reactie/wisselwerking) krijgen met de kinderen.

Vanaf 4/5 jaar (kleuterleefijd): wordt de fantasiewereld belangrijk; kinderen willen ook graag verhalen horen buiten hun vertrouwde wereld om. Boeken over prinsen, ridders en pratende dieren zijn vaak geliefd op deze leeftijd.

Van 6 t/m 12 jaar (basisschoolleefijd)
Kinderen in de basisschoolleeftijd houden van verhalen met een spannende plot. Door boeken ontdekken ze andere landen en andere tijdperken.

Het heeft beslist nut om kinderen die zelf al kunnen lezen, nog steeds voor te lezen. Dat geldt natuurlijk het sterkst voor kinderen die nog maar net technisch kunnen lezen (oftewel 'lezen wat er staat', vanaf groep 3). Het omzetten van letters in spraakklanken kost hen namelijk nog zo veel moeite, dat dit hun aandacht van het verhaal kan afleiden.

Maar ook voor kinderen die al goed technisch kunnen lezen, heeft voorlezen nut. Kies boeken die nog net een stapje te moeilijk zijn om zelfstandig te begrijpen, maar die ook weer niet zó vol onbekende woorden zitten, dat het kind afhaakt. Op die manier help je de taalontwikkeling telkens een stapje verder. Ook kan het zinvol zijn om het kind eigen ervaringen te vertellen en/of een eigen mening te geven over dingen die in het boek beschreven worden. Van oorlogsvoering tot slavernij en van gezinsperikelen tot liefde en seksualiteit (denk daarbij ook aan de seksuele voorlichtingsboekjes die je in deze periode kunt voorlezen).

Wij wensen jullie veel leesplezier!!!

Speciaal de aandacht voor:
http://www.zoekkinderboek.nl/ Via deze leuke informatieve website kan je kinderboeken kopen en je maakt hiermee niet alleen je eigen kind blij, maar ook de kinderen die door de Goede Doelen worden gesteund. Zoekkinderboek is gespecialiseerd in kinderboeken voor kinderen van 0 - 14 jaar en heeft een assortiment van bijna 10.000 titels. De prijzen zijn gelijk aan de prijzen van kinderboeken in gewone winkels. Het bestellen én betalen is heel eenvoudig en het boek wordt gewoon thuis afgeleverd.